16/4/2008
I. Dünya Savaşı
I.DÜNYA SAVAŞININ NEDENLERİ
I. DÜNYA SAVAŞININ NEDENLERİ
1. Almanya ve İngiltere arasında pazar ve hammadde kaynaklarını ele geçirme mücadelesi
2. Fransa'nın Almanya'ya kaptırdığı Alsası – Loren'i almak istemesi
3. Rusya'nın Balkanlarda ve Orta Avrupa'da izlediği Panislavizm politikası
4. Avusturya – Macaristan'ın Rusya'nın izlediği panislavizm ve yayılmacı politikalardan etkilenmesi
5. Fransız ihtilâlinin yaydığı başta ulusçuluk ve diğer fikirlerin etkisi
Not 1: Almanlar ve İtalyanlar siyasal birliklerini geç kurmaları nedeniyle sömürgeler kazanmakta gecikmişlerdir.
Not 2: I. Dünya savaşının temel nedeni sömürgeciliktir. Bu konuda en büyük mücadele Almanya ve İngiltere arasında olmuştur.
AVRUPADA BLOKLAŞMA
Yukarıdaki nedenler Avrupa devletlerinin üçlü ittifak ve üçlü itilaf devletleri şeklinde ikiye ayrılmasına neden olmuştur.
Üçlü İttifak Devletleri (Bağlaşma Devletleri)
1.Almanya
2.Avusturya
3.İtalya
4.Bulgaristan
5.Osmanlı İmparatorluğu
Not: İtalya savaş başlayınca, İngiltere, Fransa ve Rusya ile Londra'da Nisan 1915'de gizli bir anlaşma imzalayarak ittifaktan ayrıldı. İtalya'ya Arnavutluk'taki bir kısım topraklar, Dalmaçya adalarının bazıları ile Antalya bölgesi ve On iki Ada'nın verilmesi kararlaştırıldı.
Not: Bulgaristan İkinci Balkan savaşında, Romanya'ya kaptırdığı Dobruca, Yunanistan'a kaptırdığı Kavala ile Serez ve Sırbistan'a kaptırdığı Makedonya'yı almak için, Almanya'nın yanında yer almıştır.
Üçlü İtilaf Devletleri
(Anlaşma Devletleri) (1907)
4. İtalya (İttifaktan ayrıldıktan sonra katılmıştır.)
5. Romanya 6. Yunanistan 7. Portekiz
8. Japonya 9. ABD 10. Sırbistan 11. Karadağ
SAVAŞIN ÇIKIŞI
Avusturya – Macaristan veliahtının Saraybosna'da bir Sırp milliyetçisi tarafından öldürülmesi savaşın başlamasına bahane olmuştur. Avusturya'nın Sırbistan'a saldırısıyla savaş başlamıştır (28 Temmuz 1914).
OSMANLI DEVLETİNİN SAVAŞA GİRME NEDENLERİ:
1.Osmanlıların Trablusgarb ve Balkan savaşlarında kaybettikleri yerleri almak istemesi.
2.Osmanlıların savaşı Almanların kazanacağına inanmaları. Enver Paşa ve çevresinin Alman hayranı olmaları.
3.İttihat ve Terakki Hükümeti içerisindeki Almanya yanlısı bakanların Almanya ile gizli anlaşma yapması (2 Ağustos 1914).
ALMANYA'NIN OSMANLI DEVLETİNE YAKINLAŞMASINDAKİ AMAÇLAR:
1.Osmanlı padişahının halifelik konumundan yararlanıp, İngiliz sömürgelerindeki Müslümanları İngiltereye karşı ayaklandırmak
2.Osmanlı Devletinin jeopolitik konumundan yararlanıp, askeri hareketlilik kazanmak
3.Sanayisi gelişmemiş Osmanlıyı hammadde kaynağı ve pazar olarak değerlendirmek.
4.Almanya'nın Avrupa'daki üçlü itilaf kuşatmasını yarmak ve karşısındaki güçleri azaltmak amacıyla Osmanlıları kendi tarafına çekmesi ve savaşa zorlaması.
OSMANLI DEVLETİNİN SAVAŞA GİRMESİ
Atlas Okyanusunda başlayan savaş nedeniyle İngiliz donanmasından kaçan Goben ve Breslav adlı Alman gemileri Akdeniz'e girerek, İstanbul limanına sığındı. Anlaşma Devletleri, Osmanlı devletine gemilerdeki Alman deniz askerlerinin Almanya'ya gönderilmesini istediler. Ayrıca Osmanlı Devleti bu bildirilen isteği kabul ederse, kapitülasyonları kaldıracaklarını ve para yardımında bulunacaklarını açıkladılar. Bunun nedeni, Anlaşma devletlerinin Osmanlı Devletini Almanyanın yanında savaşa girmesini kendi çıkarlarına uygun bulmamalarıdır. Osmanlı yönetimi İtilaf Devletlerini isteklerini kabul etmedi ve kapitülasyonları tek yanlı kaldırdı. Anlaşma devletleri bu durumu da kabul etti. Ancak iki Alman savaş gemisi Osmanlı bayrağı çekerek Karadenize açıldı. Rus limanlarını topa tuttu (29–30 Ekim 1914). Rusya Osmanlı Devletine savaş açtı.
Kategori: (İnkılap Tarihi) :: Yorum yaz!
:: Arkadaşına Gönder!